Neptun na Długim Targu

Fontanna Neptuna to zabytek, który powstał z inicjatywy burmistrza Bartłomieja Schachmanna oraz rady miejskiej. Umiejscowiona jest w najbardziej reprezentatywnej okolicy Gdańska na Długim Targu tuż obok wejścia do Dworu Artusa. Neptun powstawał w latach 1606 - 1615 w tym czasie wykonano wszelkie prace związane z projektowaniem, rzeźbieniem oraz odlewaniem figury. Jest też jednym z najlepiej rozpoznawalnych punktów na Starym Mieście tutaj umawia się i spotyka większość osób. Dlatego zawsze można tam spotkać wielu turystów oraz rodowitych gdańszczan.

Fontanna Neptuna

Fontanna Neptuna na Długim Targu (Źródło: Wikipedia, Public Domain)

Budowa fontanny

Projekt postaci Neptuna – boga wód wykonany został przez rzeźbiarza Abrahama van den Blocke’a, natomiast model wykonał Piotr Husen. Odlanie rzeźby w brązie dokonane zostało około 1615 roku w odlewni miejskiej w Gdańsku, z zastosowaniem formy ludwisarza Gerdta Benninga. Abraham van den Blocke stworzył również trzon oraz czasze na których spoczywa posąg. Sama figura waży 650 kg. W jej cechach architektonicznych dostrzegalne są elementy manieryzmu flamandzkiego.

Fontannę uruchomiono dopiero w 1633 roku, natomiast w 1634 roku powstała krata wykonana z żelaza, która otacza jej basen, jej pomysłodawcą i projektantem był również Abraham van den Blocke.

Koncepcja fontanny

Koncepcja posągu rzymskiego boga mórz i oceanów jest stricte marynistycza. Stworzona została w oparciu o kreskę łamaną (nawiązuje do figury serpentinata), można ją oglądać z każdej strony. Całokształt rzeźby przekonuje, iż autor doskonale znał antyczne rzeźby. Głowa jest zbliżona do głowy z konnego posągu Marka Aureliusza, natomiast tors przywodzi na myśl Tors Belwederski. Podobieństwa te sprawiają, że Neptun na Długim Targu stanowi jeden z nielicznych elementów świadczących o obecności antycznej rzeźby w Gdańsku.

Nowy basen oraz trzon fontanny powstały w latach 1757 - 1761 a ich wykonaniem zajął się Jan Karol Stender. W tym samym czasie mistrz kowalstwa Jakub Barren odnowił oraz uzupełnił kratę, która była zniszczona. Fontanna Neptuna została wtedy nieco przeobrażona – zyskała bowiem bogato zdobiony rokokowy styl.

W trakcie II wojny światowej fontanna uległa uszkodzeniu, po czym została zdemontowana w celach ochronnych. Jej odrestaurowanie oraz ponowne uruchomienie nastąpiło w 1954 roku. Od września 2011 roku do kwietnia 2012 roku trwały kompleksowe prace remontowe nad fontanną. Obejmowały one całkowitą rozbiórkę zarówno postumentu jak i rzeźby Neptuna, ich renowację a także montaż nowoczesnego systemu uzdatniania wody w połączeniu z atrakcjami wodnymi i oświetleniem.